
Chép mỗi từ mười lần rồi hôm sau quên là chuyện của rất nhiều học sinh cấp 2. Cách học từ vựng tiếng Anh nhớ lâu dựa trên ba việc: ôn lại đúng lúc sắp quên (lặp lại ngắt quãng), học từ trong cụm và trong câu thay vì học từ đơn lẻ, và ghi sổ tay theo cách buộc mình phải dùng từ. Mỗi ngày 15–20 phút làm đúng ba việc này hiệu quả hơn một giờ chép phạt.
Nội dung bài viết
Vì sao học trước quên sau
Trí nhớ giữ lại thứ được dùng nhiều lần và bỏ đi thứ chỉ gặp một lần. Chép một từ mười lần trong năm phút vẫn chỉ là một lần gặp. Thêm nữa, học cặp “từ tiếng Anh – nghĩa tiếng Việt” chỉ giúp con nhận ra từ khi đọc, chưa giúp con dùng được khi viết và nói. Lên THCS, lượng từ mỗi bài tăng rõ so với tiểu học, nên cách học cũ nhanh chóng quá tải.
Lặp lại ngắt quãng: ôn đúng lúc sắp quên
Nguyên tắc rất đơn giản: lần ôn sau cách lần trước xa hơn. Một lịch dễ áp dụng cho học sinh:
| Lần ôn | Thời điểm | Cách ôn (3–5 phút) |
|---|---|---|
| Lần 1 | Ngay tối hôm học | Che nghĩa, nhìn từ và tự nói nghĩa, đọc to |
| Lần 2 | Sau 1 ngày | Che từ, nhìn nghĩa và viết lại từ |
| Lần 3 | Sau 3 ngày | Đặt một câu của riêng mình với mỗi từ |
| Lần 4 | Sau 7 ngày | Tự kiểm tra cả nhóm từ, đánh dấu từ còn quên |
| Lần 5 | Sau 2–4 tuần | Chỉ ôn các từ đã đánh dấu |
Các mốc trên là gợi ý, không phải con số bắt buộc. Điểm cốt lõi là tự nhớ lại trước khi nhìn đáp án. Đọc lướt danh sách từ cho cảm giác “biết rồi” nhưng không tạo ra trí nhớ.
Con có thể dùng thẻ giấy và ba chiếc hộp: hộp ôn hằng ngày, hộp ôn ba ngày một lần, hộp ôn hằng tuần. Từ nào nhớ thì chuyển lên hộp sau, quên thì quay về hộp đầu. Ứng dụng thẻ từ trên điện thoại cũng làm việc này tự động, nếu gia đình quản lý được thời gian dùng máy.
Cách học từ vựng tiếng Anh theo cụm
Một từ hiếm khi đứng một mình. Biết “decision” nghĩa là quyết định chưa đủ, con cần biết người ta nói make a decision. Học theo cụm giúp con viết câu tự nhiên và làm tốt các bài điền giới từ, chọn từ đúng.
- Động từ + danh từ: do homework, make a mistake, take a photo, have breakfast, catch a cold.
- Tính từ + giới từ: good at, interested in, afraid of, different from, famous for.
- Động từ + giới từ: listen to, look for, wait for, depend on, belong to.
- Họ từ: decide (động từ) – decision (danh từ) – decisive (tính từ); compete – competition – competitive.
So sánh hai cách ghi. Cách thứ nhất: “interested: thích thú”. Cách thứ hai: “be interested in + danh từ hoặc V-ing: My sister is interested in learning Japanese.” Cách thứ hai dài hơn vài giây nhưng cho con cả giới từ lẫn cấu trúc theo sau.
Sổ tay từ vựng: ghi ít mà dùng được
Mỗi từ nên có sáu thông tin. Mỗi ngày chỉ nên ghi 5–8 từ mới, lấy từ bài đang học hoặc bài đọc con vừa làm.
| Mục | Ví dụ |
|---|---|
| Từ và loại từ | environment (danh từ) |
| Phát âm | Ghi phiên âm theo từ điển, gạch chân âm tiết mang trọng âm: en-vi-ron-ment |
| Nghĩa | môi trường |
| Cụm hay đi cùng | protect the environment, environmental problems |
| Họ từ | environmental (tính từ), environmentally (trạng từ) |
| Câu của em | We should plant more trees to protect the environment. |
Dòng cuối quan trọng nhất. Câu phải do con tự đặt, về chuyện thật của con, không chép từ sách. Nên nghe phát âm bằng từ điển có tiếng trước khi đọc to, để không nhớ sai ngay từ đầu.
Lịch học từ vựng 20 phút mỗi ngày
- 5 phút: ôn các thẻ đến hạn theo lịch lặp lại ngắt quãng.
- 8 phút: ghi 5–8 từ mới vào sổ, nghe và đọc to từng từ.
- 5 phút: viết ba, bốn câu dùng từ mới; cố ghép hai từ vào một câu.
- 2 phút: làm thẻ cho những từ vừa học.
Cuối tuần, con dành 20 phút viết một đoạn ngắn 60–80 từ về chủ đề của bài, dùng càng nhiều từ mới càng tốt, rồi nhờ thầy cô, bố mẹ hoặc gia sư chữa. Nếu thời gian buổi tối đang rối, bạn xem cách lập thời gian biểu học tập để xếp 20 phút này vào một khung giờ cố định.
Những sai lầm trong cách học từ vựng tiếng Anh nên bỏ
- Học danh sách từ xếp theo bảng chữ cái, không theo chủ đề hay bài đọc.
- Chỉ học nghĩa, bỏ qua phát âm và loại từ.
- Nhồi 30–40 từ trước hôm kiểm tra rồi không gặp lại.
- Chỉ nhận mặt chữ, không bao giờ viết hoặc nói ra thành câu.
- Gặp từ mới trong bài đọc là tra ngay, không thử đoán nghĩa từ ngữ cảnh trước.
Khi nào nên có gia sư tiếng Anh hỗ trợ
Cách học từ vựng tiếng Anh ở trên con tự làm được ở nhà, nhưng có ba việc con khó tự làm: sửa phát âm, chữa câu mình đặt và chọn đúng lượng từ vừa sức. Nếu con đã học đều một, hai tháng mà vẫn đọc sai nhiều, viết câu sai ngữ pháp cơ bản, rất có thể con hổng nền và cần lộ trình riêng như trong bài gia sư tiếng Anh mất gốc. Học sinh đầu cấp có thể xem thêm bài gia sư tiếng Anh lớp 6; học sinh cuối cấp nên gắn việc học từ với kế hoạch ôn thi vào lớp 10 môn tiếng Anh.
Với gia sư dạy kèm 1 kèm 1, mỗi buổi con được kiểm tra từ cũ bằng miệng, nghe sửa phát âm và được chữa đoạn viết. Dịch vụ gia sư tiếng Anh của Gia Sư Đến Nhà cho gia đình xem trước trường, ngành và chứng chỉ đã xác minh của gia sư, và học thử 1 buổi đầu.
Câu hỏi thường gặp về cách học từ vựng tiếng Anh
Mỗi ngày nên học bao nhiêu từ mới?
Với học sinh THCS, 5–8 từ học kỹ mỗi ngày là vừa sức. Số từ nhớ được sau một tháng quan trọng hơn số từ ghi vào sổ mỗi tối.
Có cần chép từ nhiều lần không?
Chép hai, ba lần để nhớ mặt chữ là đủ. Thời gian còn lại nên dùng để tự nhớ lại và đặt câu, vì đó mới là thứ tạo trí nhớ lâu dài.
Học từ vựng bằng ứng dụng có tốt không?
Ứng dụng thẻ từ hỗ trợ tốt việc lặp lại ngắt quãng. Tuy vậy con vẫn cần sổ tay và bài viết để tập dùng từ, đồng thời gia đình nên giới hạn thời gian dùng thiết bị.
Con nhớ nghĩa nhưng không dùng được khi viết thì sao?
Đó là dấu hiệu con mới học ở mức nhận biết. Hãy yêu cầu con đặt câu với từng từ và viết một đoạn ngắn mỗi tuần, có người chữa.
Nên học từ theo sách giáo khoa hay theo chủ đề ngoài?
Ưu tiên từ trong sách giáo khoa và bài đọc con đang học vì con sẽ gặp lại chúng ở lớp. Khi đã vững, mở rộng thêm theo chủ đề con thích.
Muốn con có người kiểm tra từ vựng, sửa phát âm và chữa bài viết mỗi tuần? Xem hồ sơ gia sư tiếng Anh trên Gia Sư Đến Nhà hoặc gọi 0385 211 469 để được tư vấn miễn phí.
Cần tìm gia sư tiếng anh tại Hà Nội? Đăng tin miễn phí hoặc liên hệ Gia Sư Đến Nhà để được tư vấn gia sư phù hợp.
Dịch vụ liên quan: Gia sư Tiếng Anh Gia sư online 1 kèm 1 Gia sư cấp 2 (THCS)


